TESTAMENT EN ONDERNEMINGSAKTEN: ZORG DAT ZE OP ELKAAR AANSLUITEN.
Als ondernemer ligt je focus dagelijks op groei, klanten en continuïteit van de onderneming. Logisch. Toch wordt een belangrijk onderdeel nog vaak vergeten: de samenhang tussen het testament en de juridische documenten van de onderneming zoals de firma-akte of de statuten van de B.V.
Wanneer deze niet goed op elkaar aansluiten, kan dat bij overlijden grote gevolgen hebben voor zowel de onderneming als voor je nabestaanden.
Verschillende momenten.
In de praktijk worden het testament en de ondernemingsakten vaak op verschillende momenten opgesteld en ook nog door verschillende adviseurs.
De onderneming verandert echter: er komen nieuwe vennoten bij, aandelen worden anders verdeeld, de joint-venture overeenkomst wordt gewijzigd of de statuten worden aangepast. Als het testament dan niet ook wordt aangepast, kan er een situatie ontstaan waarin de wensen van de ondernemer botsen met de afspraken binnen de onderneming.
Stel, de ondernemer regelt in zijn testament dat hij de onderneming nalaat aan zijn partner of zijn kinderen, terwijl in de firma-akte of de statuten van de B.V. een aanbiedingsregeling staat waarin bepaald is dat de aandelen of het firmabelang eerst moeten worden aangeboden aan een medevennoot of medeaandeelhouder. De erfgenamen krijgen dan slechts de waarde van het bedrijfsaandeel. Als dit niet goed is doordacht, kan dit leiden tot spanningen binnen de familie én binnen het bedrijf.
Financiering.
Ook de financiering van zo'n overdracht verdient aandacht. Wanneer medeaandeelhouders verplicht zijn de aandelen over te nemen, moet duidelijk zijn hoe de aankoop wordt gefinancierd. Is er bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering of een betalingsregeling? Zonder hieraan aandacht te besteden kan de continuïteit van de onderneming onder druk komen te staan.
Fiscaal.
Naast juridische gevolgen kan een slechte afstemming tussen testament en firma-akte of B.V.-statuten ook aanzienlijke fiscale gevolgen hebben. Juist bij overlijden komen verschillende belastingen samen: erfbelasting, schenkbelasting, inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en soms ook overdrachtsbelasting.
Als de documenten niet goed op elkaar aansluiten, kan dat onbedoeld leiden tot een hogere belastingdruk voor zowel het bedrijf als voor de erfgenamen.
Moet bijvoorbeeld de in de onderneming aanwezige belastingclaim van Vadertje Staat niet doorgesluisd worden naar de bedrijfsopvolger in plaats van naar de erfgenamen?
Wat als er in de niet notarieel vastgelegde firma-akte een verblijvensbeding staat met de bedoeling dat de zittende vennoot het bedrijf mag overnemen, komt dit fiscaal wel goed? Hoe als de langstlevende partner alles krijgt toegedeeld terwijl het bedrijf meteen zou moeten overgaan naar het kind als beoogde bedrijfsopvolger? Kan dan nog wel optimaal gebruik worden gemaakt van de fiscaal gunstige bedrijfsopvolgingsregeling?
APK-tje.
Voor ondernemers is het daarom verstandig om hun testament en ondernemingsdocumenten periodiek te laten controleren door de notaris, de fiscalist en de accountant. Doe om de drie à vijf jaar dit APK-tje. Door de afspraken in deze documenten goed op elkaar af te stemmen ontstaat er duidelijkheid voor alle betrokkenen en wordt voorkomen dat het bedrijf mogelijk in liquiditeitsproblemen komt als de verschuldigde belastingen uit het bedrijf gehaald moeten worden.
Een goed afgestemde structuur zorgt er voor dat de onderneming bij onverwachte gebeurtenissen stabiel kan doorgaan. Daarmee beschermt de ondernemer zijn bedrijf, maar ook zijn gezin!
